Arbeidsmarkt Verpleging, Verzorging en Thuiszorg 2017

Prognose

Het onderzoeksprogramma berekent prognoses van vraag en aanbod per kwalificatie voor vijf jaren: 2016 tot en met 2020. Dit wordt gedaan voor 18 kernkwalificaties. Hier drie kwalificaties die veel voor komen in de VVT: de mbo-verpleegkundige, de verzorgende en de helpende. We onderscheiden een minder-vraag-scenario en een veel-vraag-scenario’s.

 

Mbo-verpleegkundige

Het is de verwachting dat in 2016 en 2017 de werkgelegenheid voor de verpleegkundige op niveau 4 niet echt toeneemt. Hier komt vanaf 2018 verandering in, maar in het minder-vraag-scenario is het aanbod vanuit het onderwijs nog groot, genoeg om aan de vraag te voldoen.

 

Verzorgende

In het minder-vraag-scenario worden overschotten verwacht van medewerkers met een kwalificatie Verzorgende, variërend van 5.000 in 2017 tot 3.500 in 2020. In de andere twee scenario’s wordt een evenwicht op de arbeidsmarkt voorspeld (Hoofdlijnenakkoorden) of zelfs tekorten (CPB), oplopend tot 2.000 mensen in 2020. Tussen de 35 en 40% van het aanbod is afkomstig vanuit het onderwijs.

 

Helpende

Door allerlei veranderingen in de inrichting van de zorg is het voor de mbo-niveaus 1 en 2 minder goed mogelijk om vraag naar en aanbod van personeel nog goed met elkaar in verband te brengen. Alle scenario’s geven een aanbodoverschot aan voor de kwalificaties helpende en zorghulp.

Daarnaast zoeken werkgevers steeds vaker werknemers met een hoger opleidingsniveau.

 

Arbeidsmarkt

  • De werkgevers ervaren in 2016 iets meer groei dan krimp van personeel. In de VVT doen moeilijk vervulbare vacatures en tekorten zich vooral voor bij verzorgende-IG (mbo-3 niveau), verzorgende en verpleegkundige mbo-4 niveau en hbo.
  • Er is sprake van een overschot of afname van personeel voor verzorgend/ helpende op mbo 1 en mbo 2-niveau. Een nieuw toekomstperspectief voor een deel van deze groepen is mogelijk te vinden in de functie ondersteuning thuis.
  • Meer dan de helft van de werkgevers signaleert een toename van de werkdruk, die volgens een vijfde veroorzaakt is door vooral onderbezetting en moeilijker/complexer werk.
  • Verpleegkundigen in de thuiszorg ervaren relatief veel autonomie, terwijl verzorgenden in de thuiszorg juist de minste autonomie In hun werk ervaren. Een op de tien verpleegkundigen zou belangstelling hebben voor een overstap naar de thuiszorg.
  • Twee derde van de werkgevers geeft aan te maken te hebben met agressie; twee vijfde ziet een toename in de omvang en bijna een kwart signaleert meer ernstige vormen van agressie en geweld.
  • Driekwart van de werkgevers geeft aan zich bezig te houden met strategische personeelsplanning. Meer dan twee vijfde heeft aandacht voor het bestaande en het toekomstig personeelsbestand en bijna een derde kijkt naar ontwikkelingen en maakt een vergelijking tussen het bestaande en het toekomstig personeelsbestand.
  • Met het oog op de toekomst richten negen van de tien werkgevers zich vooral op functiegerichte scholing en vier op de vijf op efficiëntie en samenwerking in de regio.
  • Opleiden voor een hoger kwalificatieniveau richt zich bij twee derde van de werkgevers op van mbo 2 naar mbo 3 en van mbo 3 naar mbo 4; bij 45% van mbo- naar hbo-niveau. Ook vindt specialistische en verdiepende scholing plaats voor mbo’ers. Bijscholing varieert van gerichte inhoudelijke scholing bij zwaardere cliënten en nieuwe cliëntvragen tot technologie, preventie en signalering.
  • De CAO die in 2016 is afgesloten, richt zich op het terugdringen van regeldruk en ziekteverzuim en kent extra impulsen voor scholing en opleiding zodat er voldoende (hoog) opgeleid personeel is om de juiste zorg te kunnen bieden en bij te dragen aan een prettiger werksfeer/omgeving.

 

Uitdagingen

  • Werken aan kwaliteitszorg met een passende mix van personeel in een dynamische en veranderende, maatschappelijk en politiek complexe omgeving.
  • Innovatieve oplossingen vinden, samen met andere partijen in te kunnen spelen op de verwachte enorme personeelstekorten die ontstaan bij het beleidsrijke scenario gebaseerd op het manifest ouderenzorg.