Arbeidsrisico’s V&V per zorgsector

Het onderzoek, dat TNO in 2008 in opdracht van V&VN verrichtte naar de arbeidsrisico’s van verpleegkundigen en verzorgenden, gaf naast de algemene bevindingen (zie artikel Arbeidsrisico’s voor verpleegkundigen en verzorgenden), die gelden voor de gehele zorg, ook de risico’s per zorgsector.

Van deze bevindingen geven wij hier per zorgsector een samenvatting.

Ziekenhuizen
Fysieke belasting
De fysieke belasting en klachten over het bewegingsapparaat van verpleegkundigen en verzorgenden in ziekenhuizen is hoger dan in andere zorgsectoren. Er zijn allerlei hulpmiddelen om deze belasting te verminderen; maar ze worden niet voldoende gebruikt. Een van de redenen kan zijn dat door de hoge werkdruk men niet altijd tijd heeft om hulpmiddelen in te zetten. Voor het verminderen van de fysieke belasting van operatieassistenten zijn er oplossingen, zoals stasteunen, maar deze zijn niet ingevoerd.

Werkdruk
De werkdruk is ongeveer even hoog als in andere zorgsectoren. Vooral de tijdsdruk is belastend. Aanpak van werkdruk lijkt niet te leven bij het ziekenhuismanagement.

Agressie en geweld
Verpleegkundigen en verzorgenden hebben ongeveer even vaak te maken met intimidatie en lichamelijk geweld als in andere zorgsectoren. Dit leidt niet tot verzuim maar wel tot minder goed functioneren. Invoering van melding van incidenten, training van medewerkers, alarmsystemen en een agressieprotocol zijn van belang.

Prikaccidenten
Er is veel voorlichtingsmateriaal en er zijn voldoende instrumenten bekend bij de arboprofessionals om de risico’s in kaart te brengen. De vaccinatiegraad is hoog. Er is nog veel verbetering mogelijk in veiligheidsmaterialen. Het ministerie van VWS, V&VN en het Nationaal Hepatitis Centrum (NHC) onderzoeken de beschikbaarheid en kosteneffectiviteit van veiligheidsmaterialen voor prikaccidenten. Ook wordt nagedacht over invoering van een landelijk registratiesysteem.

Cytostatica
Er zijn veel maatregelen genomen, en bekend via intranet, om het risico op blootstelling aan cytostatica te minimaliseren. In de UMC’s ( Universitair Medische Centra) is de taakgerichte blootstelling aan cytostatica aanzienlijk gedaald door de invoering van richtlijnen en wetgeving voor het veilig werken, het gebruik van gesloten bereidings- en infuussystemen en de daaruit voortvloeiende toenemende bewustwording van verpleegkundigen. Doordat het aantal chemotherapie behandelingen toeneemt en zich verplaatst naar gespecialiseerde afdelingen, is het gemiddelde blootstellingniveau van een oncologie verpleegkundige nauwelijks veranderd. Het is van belang om de toepassing van beschikbare protocollen en beschermingsmiddelen (overschort, handschoenen), met name op de Oncologie en Urologie afdelingen, verder te stimuleren.