Langdurige vrijheidsbeperking in de Gehandicaptenzorg

De Inspectie voor de Gezondheidszorg doet in 2011 en 2012 onderzoek naar de kwaliteit en veiligheid van zorg in de gehandicaptenzorg. De inspectie bezocht hiervoor 24 locaties waar cliënten verblijven die regelmatig worden afgezonderd of in afzondering leven en/of gefixeerd worden. Tijdens de bezoeken beoordeelde de inspectie de kwaliteit en veiligheid van zorg, met aandacht voor de langdurige vrijheidsbeperking. Hiertoe beoordeelde de inspectie de volgende risico’s: ondersteuningsplan, veiligheid, vrijheidsbeperkende maatregelen, kwaliteit van personeel, samenhang in zorg en ondersteuning, cliëntgerichtheid. Uit een tussenrapportage in november 2011 blijkt dat de kwaliteit en veiligheid van de zorg niet altijd op orde is, wel bleek de kwaliteit en kwantiteit van personeel goed te zijn.

Conclusies
De onderzoekers komen tot de volgende conclusies:

Kwaliteit en veiligheid
De kwaliteit en veiligheid van de zorg voldeed niet altijd aan de normen van verantwoorde zorg. Iets meer dan de helft van de locaties week op punten af, in enkele gevallen een (ernstige) bedreiging voor de gezondheid en veiligheid van cliënten. De andere helft voldeed wel voldoende aan de normen.

Te weinig open dialoog
Cliëntgericht werken staat hoog in het vaandel in de gehandicaptenzorg. De organisatorische randvoorwaarden voor cliëntgericht werken zijn goed op orde. Ook boekten de locaties grote vooruitgang in het beter ‘lezen’ en begrijpen van de cliënt door gerichte scholing van het personeel. In de helft van alle bezochte locaties bleek de betrokkenheid van de cliënt (of vertegenwoordiger) bij de totstandkoming van het individuele ondersteuningsplan onvoldoende. Er ontbrak een open gesprek tussen medewerkers, cliënt (cliëntvertegenwoordiger) om te bepalen welke individuele zorg en ondersteuning de cliënt nodig heeft. Vooral over de toepassing van vrijheidsbeperkende maatregelen is een open dialoog nodig.