Nieuwe beroepsprofielen

In de praktijkvoering van verpleegkundig specialisten, verpleegkundigen en verzorgenden is in de laatste tien jaar veel veranderd. Tussen de verpleegkundige en verzorgende beroepsgroepen onderling, maar ook tussen hen en medici vindt voortdurend een herschikking van taken plaats.

Steeds luider werd in de afgelopen tien jaar de roep om een duidelijk onderscheid in de beroepspraktijk tussen verpleegkundigen van hbo- en mbo-niveau. Het gebrek aan duidelijkheid heeft negatieve consequenties: kapitaalvernietiging door het niet optimaal gebruik maken van verworven kennis, en vermindering van motivatie bij verpleegkundigen. Verzorgenden lopen vaak tegen de grenzen aan van wat zij als een acceptabel niveau van zorg beschouwen, door een gebrek aan deskundigheid in de teams waarin zij zelf vaak de enige gekwalificeerde beroepsbeoefenaar zijn.

Voor patiënten is de situatie ook niet duidelijk. Er wordt steeds meer in teams gewerkt, buiten de traditionele context van ziekenhuis of huisartsenpraktijk. Er is een veelheid aan benamingen (onder andere POH’er VIG’er, EVV’er), die niet allemaal duidelijk zijn voor de patiënt. Toch heeft deze grote behoefte aan duidelijkheid over de competenties van degene die hij tegenover en naast zich heeft. Een voorwaarde voor patiëntveiligheid – én veiligheid voor de zorgprofessional – is enerzijds een duidelijke afbakening van verantwoordelijkheden van de zorgprofessionals en anderzijds het vermogen om voorbij die beroepsgrenzen samen te werken.Ook maatschappelijke en demografische ontwikkelingen hebben invloed op de beroepen van verpleegkundige en verzorgende. De voortschrijdende vergrijzing, de daarmee samenhangende complexiteit van de zorgvraag en de te verwachten schaarste aan verpleegkundig en verzorgend personeel vragen om een herijking van de beroepenstructuur en de verdeling van taken en verantwoordelijkheden tussen de beroepen en een andere inrichting van de zorgprocessen. Als de huidige inrichting van de zorg niet structureel veranderd wordt, kan straks de gevraagde zorg niet worden geleverd

De nieuwe beroepsprofielen van de verpleegkundige, de zorgkundige en de verpleegkundig specialist beschrijven:

  • het domein waarbinnen het beroep wordt uitgeoefend,
  • de taakgebieden die kenmerkend zijn voor de uitoefening van het beroep,
  • de competenties die een beroepsbeoefenaar dient te bezitten om het beroep op een kwalitatief verantwoorde wijze uit te oefenen. Het bestaande beroepsprofiel van de verpleegkundige stamt uit 1999, dat van de verzorgende/helpende uit 2000.