Ontwikkeling bedrijfscommissies

Bij de totstandkoming van de eerste Wet op de Ondernemingsraden (WOR) in 1950 werden de bedrijfscommissies geãntroduceerd, als uitvoeringsorganen van deze wet. De bedrijfscommissies werden bedrijfstakgewijs ingesteld door de SER. De gedachte was dat de uitvoering van de WOR per bedrijfssector zou plaatsvinden wegens de verschillen in de arbeidsverhoudingen. In 1952 waren de eerste (tien) bedrijfscommissies ingesteld. De leden van de bedrijfscommissie werden benoemd door de organisaties van ondernemers en van werknemers in de sector.

De taken van de bedrijfscommissies werden bij de wijziging van de WOR van 1971 aanzienlijk uitgebreid; zij werden belast met het bemiddelen in geschillen tussen ondernemer en ondernemingsraad. Verder werd een onderscheid tussen juridische geschillen en beleidsgeschillen geãntroduceerd:

  • juridische geschillen werden beslecht door de kantonrechter na voorafgaande bemiddeling door de bedrijfscommissie;
  • beleidsgeschillen (over in de WOR genoemde aangelegenheden) werden door de bedrijfscommissie beslist.

In 1990 vond ? door wijziging van de WOR ? een ingrijpende wijziging van het takenpakket van bedrijfscommissies plaats. De beslissingsbevoegdheden van de bedrijfscommissie bij geschillen vervielen. In plaats daarvan kregen zij een bemiddelende en adviserende taak. Het onderscheid tussen juridische en beleidsgeschillen kwam hiermee te vervallen. Sinds 5 mei 1995 geldt de WOR voor het overgrote deel van de overheid; er werd een hoofdstuk ingevoegd met bijzondere bepalingen voor de overheid. Er werd o.a. bepaald, dat de minister van Binnenlandse Zaken bedrijfscommissies voor de overheid kan instellen en de samenstelling en werkwijze kan vaststellen. In 1996 werd de bedrijfscommissie voor de overheid ingesteld.

In 1996 waren in totaal 68 bedrijfscommissies werkzaam. De minister van SZW vroeg toen aan de SER of het functioneren van bedrijfscommissies kon worden verbeterd. Een hergroepering in de periode 2000-2002 leidde tot 24 bedrijfscommissies, waarbij in 2001 één bedrijfscommissie voor de totale zorg werd ingesteld.