Ontwikkelingen Arbeidsmarkt Zorg 2016

Het onderzoeksprogramma Arbeidsmarkt Zorg en Welzijn brengt ontwikkelingen in kaart in de arbeidsmarkt en het onderwijs voor de sector Zorg en WJK (Welzijn en Maatschappelijke Dienstverlening, Jeugdzorg en Kinderopvang). Het beoogt te voorzien in betrouwbare informatie over de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt in de gezondheidszorg (zie ook artikel “Arbeid in Zorg en Welzijn“).
Regelmatig wordt in het kader van het programma een integrerend rapport en/of een toekomstverkenning van de arbeidsmarkt Zorg en WJK uitgevoerd. Meer een verkenning van mogelijke ontwikkelingen dan een prognose. Het doel is grote discrepanties tussen vraag en aanbod van personeelscategorieën op te sporen.
In februari 2016 verscheen een integrerend rapport “Arbeid in Zorg en Welzijn, Jeugdzorg en Kinderopvang 2015”. Op basis van dit rapport publiceren wij naast dit artikel nog 3 artikelen. Per zorgsector zijn ook de volgende 3 artikelen op dit rapport gebaseerd:

Krimp
De veranderingen en bezuinigingen in de zorg hebben grote gevolgen voor de arbeidsmarkt. Het aantal werknemers is in de periode 2012-2014 in vrijwel alle branches gedaald, zij het met regionale verschillen.
Inkrimping van het personeelsbestand komt tot stand door natuurlijk verloop, een vacaturestop en terugdringing van het aantal flexibele contracten: het niet-verlengen van tijdelijke contracten en het minder gebruikmaken van oproepkrachten. Daarnaast vinden gedwongen ontslagen plaats.
De wijze van inkrimping heeft ook gevolgen voor de leeftijdsopbouw van het personeelsbestand.
Jongeren zijn oververtegenwoordigd in zowel de instroom als de uitstroom met als resultaat dat het aandeel jongeren verder daalt. De veroudering leidt in de komende jaren tot steeds grotere uitstroom vanwege pensionering, juist op het moment dat de zorg weer gaat groeien.
 
De bezuinigingen en hervormingen versnellen de verschuiving van residentiële, intramurale zorg naar extramurale, ambulante zorg. Dat vraagt om andere competenties van medewerkers. Daarnaast zal de professionele zorg zich meer richten op de complexere zorgvragen. Ook dat vraagt andere competenties.
Samenwerking met andere professionals – zoals eerste- en tweedelijnszorg en sociale wijkteams – wordt steeds belangrijker.
Deze ontwikkelingen vragen generalistische medewerkers, maar ook specialisten. In de opleidingen wordt daar al op ingespeeld.