Veiligheidsmanagement Systeem (VMS)

Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS), de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ), de vereniging van ziekenhuizen (NVZ), de Nederlandse Federatie van Universitair Medische Centra (NFU), de Orde van Medisch Specialisten (Orde), het Landelijk Expertisecentrum Verpleging & Verzorging (LEW) en Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland (V&VN), presenteerden in juni 2007 gezamenlijk een patiëntveiligheidsprogramma onder de titel: “Veiligheidsmanagementsysteem (VMS)”. Dit VMS wordt in alle Nederlandse ziekenhuizen ingevoerd en steeds verder aangevuld met concrete en nieuwe acties. Het patiëntveiligheidsprogramma heeft een looptijd van 4,5 jaar. In 3 fases van 1,5 jaar gaan ziekenhuisdirecties, medisch specialisten en verpleegkundigen met verschillende acties aan de slag om vermijdbare schade terug te brengen met 50%. Voor een gecertificeerd VMS zijn de volgende basiselementen vastgesteld:

  • het formuleren van een veiligheidsbeleid en –strategie
  • het creëren van een ‘veilige’ cultuur
  • het veilig incident melden
  • het geven van inzicht in risicovolle processen
  • het blijvend verbeteren van de (patiënt)veiligheid.

Daarnaast zijn er concrete activiteiten, beschreven in draaiboeken en gericht op de invoering van een VMS in een ziekenhuis, zoals:

  • Het implementeren van het melden en analyseren van incidenten.
  • Het vaststellen van zwakke afdelingen in de ziekenhuizen, bedoeld om gericht een veiligheidsbeleid op te stellen en uit te voeren.
  • Het verrichten van een veiligheidsinventarisatie door het afnemen van een quick scan, cultuuronderzoek en dossier onderzoek.
  • Onderwerpen uit het veiligheidsprogramma worden standaard meegenomen in het beleid.
  • Het systematisch en multidisciplinair houden van complicatiebesprekingen en doen van dossier onderzoek van overleden patiënten.

In alle onderwijs aan en opleidingen van artsen en verpleegkundigen zal het thema patiëntveiligheid als scholingsmodule worden aangeboden. De onderwerpen voor potentieel vermijdbare schade komen uit het rapport ‘Onbedoelde schade in Nederlandse ziekenhuizen’. De ‘hoog vermijdbare’ gebeurtenissen waarbij schade optreedt, vormen de basis voor de nieuwe acties.